2.1.6 ปัจจัยในการบริหารการศึกษา
ปรัชญา เวสารัชช์ 15ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยในการบริหารการศึกษาให้มีคุณภาพ
ไว้ดังนี้ (1) คุณภาพของสถานศึกษา คุณภาพของโรงเรียนหรือสถานศึกษาทุกระดับ มีผลต่อคุณภาพ
ของนักเรียนนักศึกษาอย่างสำคัญ สถานศึกษาเหน่านี้ต้องมีบทบาทในการเสริมสร้างความรู้ทักษะ
และทัศนคติที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิต การประกอบการงาน และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น ได้อย่างมี
ความสุข มีสภาพแวดล้อมทางกายภาพ บรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ สื่อเทคโนโลยีหลักสูตร
ปริมาณและคุณภาพของครูอาจารย์ และบุคคลกรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งระบบและ
กระบวนการเรียนการสอนของแต่ละสถานศึกษาด้วย (2) คุณภาพของครู คณาจารย์ และบุคลากร
ทางการศึกษาตราบใดที่การเรียนการสอนยังต้องพึ่งครูบาอาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาอื่นๆ
และไม่อาจถูกแทนที่โดยสื่อและอุปกรณ์การเรียนการสอนอิเล็กทรอนิกส์ คุณภาพของอาจารย์และ Continue reading →
ทุกคนในการศึกษา ตามความเหมาะสมของแต่ละคน (5) การสนับสนุนจากภาครัฐ หน้าที่หลัก
ประการหนึ่งของรัฐคือ การพัฒนาคุณภาพประชากร การจัดการศึกษาจึงเป็นภาระสำคัญที่ทุก
ประเทศในโลกต้องรับผิดชอบ การสนับสนุนของรัฐมีหลายทางได้แก่ การสนับสนุนด้าน
งบประมาณ ด้านการจัดให้มีและสนับสนุนสถานศึกษาการจัดทุนให้ผู้ยากไร้ การส่งเสริม โอกาส
ในการศึกษา การกำหนดมาตรฐาน การกำกับดูแลการจัดการศึกษาเป็นต้น โดยเฉพาะการสนับสนุน
จากภาครัฐถือว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญยิ่งในการจัดการศึกษาในทุกประเทศ (6) เทคโนโลยี
การศึกษา การจัดการศึกษาในยุคใหม่ต้องอาศัยเทคโนโลยีที่ได้รับการพัฒนาอย่างกว้างขวางใน
หลายด้าน เป็นต้นว่า เทคโนโลยีการนำเสนอสาระเนื้อหา เทคโนโลยีสารสนเทศ เทคโนโลยีการ
สื่อสาร ซึ่งแตกต่างจากสมัยก่อนที่มีพัฒนาการด้าน เทคโนโลยีการพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมจะ
ช่วยเปิดโอกาสการเรียนรู้ที่หลากหลายและเข้าถึงบุคคลกลุ่มต่างๆ ได้สะดวกขึ้น (7) สังคมและ
สภาพแวดล้อม เป็นเรื่องเชิงนามธรรม แต่สภาพสังคมสภาพแวดล้อมค่านิยมทางสังคม Continue reading →
1) หนักสูตร หมายถึง กลุ่มวิชาที่จัดไว้เป็นระบบ เพื่อให้ผู้เรียนศึกษาให้จบชั้นหรือ
ได้รับประกาศนียบัตร ในสาขาวิชาเอกที่ศึกษา เช่น หลักสูตรสังคมศึกษา หลักสูตรพลศึกษาเป็นต้น
2) หนักสูตร หมายถึง แผนการโดยทั่วไปทั้งหมด ของเนื้อหาหรือสิ่งที่จะสอนที่
โรงเรียนจัดให้แก่ผู้เรียน เรียนบรรลุถึงคุณภาพเพื่อให้จบชั้นหรือได้รับประกาศนียบัตรหรือเข้าสู่
สาขาวิชาชีพหรืออาชีพ
3) หลักสูตร หมายถึง กลุ่มประสบการณ์การศึกษา ภายใต้การแนะแนวของโรงเรียนที่
ออกแบบเพื่อให้การฝึกหัด และให้ประสบการณ์ที่ดีที่สุดของผู้เรียน เพื่อให้เขาออกไปดำรงชีวิตใน
สังคม
บ๊อบบิท (Bobbitt)17 ได้ให้ความหมายว่า “หลักสูตรคือรายการของสิ่งต่างๆ ที่เด็กและ
เยาวชนต้องทำและมีประสบการณ์ด้วยวิธีการพัฒนาความสามารถในการทำสิ่งต่างๆดังกล่าวให้ดี
เพื่อสามารถดำรงชีวิตในวัยผู้ใหญ่ได้” Continue reading →
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ ได้เสนอความเห็นเกี่ยวกับหลักสูตรไว้ว่า หลักสูตร
หมายถึง ข้อกำหนดว่าด้วยจุดหมายแนวทางวิธีการ และเนื้อหาสาระในการจัดการเรียนการสอน
ในโรงเรียน เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความสามารถ ทัศนคติ และพฤติกรรมตามที่กำหนดใน
จุดมุ่งหมายของการศึกษา
นักวิชาการทางการศึกษาไทยหลายท่าน อาทิ ธำรง บัวศรี22 ให้ทัศนะว่า “ตาม
แนวความคิดใหม่ หลักสูตรหมายถึงประสบการณ์ทางการศึกษาที่ทางโรงเรียนจัดขึ้น เพื่อให้เด็ก
ได้รับการฝึกฝนอบรมด้านต่างๆ อย่างดีที่สุดจนสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมของตนอย่างเป็นสุข
สามารถประกอบอาชีพได้ตามความปรารถนา” จะเห็นได้ว่า การให้ความหมายของหลักสูตร มี
ความหมายแตกต่างกันหลายความหมาย บุญชม ศรีสะอาด 23จึ่งได้จักลุ่มความหมายของหลักสูตร
ออกเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่มองหลักสูตรว่าเป็นสิ่งที่คาดหวัง (Intended) กลุ่มที่มองหลักสูตร ว่าเป็น Continue reading →
3) หลักสูตรคือกิจกรรมการเรียนการสอน เช่น หลักสูตรคือกิจกรรมการเรียนการสอนชนิดต่างๆ ที่
เตรียมการไว้และจัดให้แก่นักเรียนโดยโรงเรียนหรือระบบโรงเรียน
4) หลักสูตร คือสิ่งที่สังคมคาดหมายหรือมุ่งหวังจะให้เด็กได้รับ เช่นหลักสูตรคือการ
ตัดสินใจก่อนที่ดำเนินการจัดการเรียนการสอนซึ่งจะเกี่ยวข้องกับการจัดลำดับของเนื้อหาวิชาการ
เลือกเนื้อหาสาระที่เหมาะสมสำหรับนำมาใช้สอน การเลือกวัสดุปกรณ์รวมทั้งกฎเกณฑ์ในการจัด
กลุ่มเพื่อให้การสอนเป็นไปอย่างได้ผลมากที่สุด
5) หลักสูตรคือสื่อกลางหรือวีถีทางที่จะนำเด็กไปสู่จุดหมายปลายทาง เช่น หลักสูตรคือ
วิธีการเตรียมเยาวชนให้มีส่วนร่วมในฐานะที่เป็นสมาชิกที่สามารถสร้างผลผลิตให้แก่สังคมของเรา
หรือหลักสูตรประกอบด้วยสื่อกลางของการเรียนการสอนที่โรงเรียนจัดขึ้นเพื่อให้โอกาสแก่
นักเรียนให้ได้รับประสบการณ์ต่างๆ ซึ่งจะนำไปสู่ผลผลิตทางการเรียนที่ที่พึงปรารถนา Continue reading →
